ضرورت به‌کارگیری دستگاه PET در بیمارستان‌های هسته‌­ای کشور

ضرورت به‌کارگیری دستگاه PET در بیمارستان‌های هسته‌­ای کشور

از مهم‌ترین کاربردهای فناوری هسته‌­ای در حوزه پزشکی، تصویربرداری از بدن بیماران برای تشخیص میزان پیشرفت بیماری و ناهنجاری‌های داخل بدن است.

در بیشتر روش‌های مختلف تصویربرداری هسته‌­ای، ابتدا ماده پرتوزا که به شکل رادیو دارو است به داخل بدن بیمار تزریق شده و در بافت مورد نظر بدن که هدف تصویربرداری از آن است، جذب می­‌شود و شروع به پرتوزایی می­‌کند، تا محل و خصوصیات تومور یا بافت هدف مشخص شود. پس از آن توسط عمل جراحی، شیمی‌درمانی و یا دیگر روش‌ها اقدام به درمان بیماری می­‌شود. پس در واقع اصلی‌ترین بخش استفاده از دستگاه‌های تصویربرداری، تشخیص بیماری و میزان پیشرفت آن است.

در روش PET که مخفف Positron Emission Tomography (به معنی تصویر برداری توسط انتشار پوزیترون) است، از ماده پرتوزای فلور ۱۸ در ترکیب فلوئورو دی اکسی گلوکز FDG-۱۸ برای انتشار پوزیترون (بخاطر واپاشی) استفاده می‌­شود. پوزیترون منتشرشده پس از طی چند میلی‌متر با الکترون‌های موجود در محیط واکنش نشان داده و دو پرتوی گاما منتشر می­‌کند که توسط آشکارسازهای دستگاه PET آشکار می­‌شود و مشخصاتی از محل انتشار به دست می­‌دهد.

این دستگاه برای اولین بار در سال ۱۹۷۵ توسط مایکل فلپس در دانشگاه واشنگتن ساخته شد و امروزه به طور گسترده برای مطالعه مغز و بیماری‌هایی چون آلزایمر و پارکینسون و همچنین تشخیص غده‌های سرطانی در سرتاسر ایالات متحده و بسیاری از کشورهای جهان مورد استفاده قرار می­‌گیرد.

همانطور که شکل ۱ نشان داده شده است، سرانه دستگاه PET در ایران کمتر از یک به میلیون نفر است و در آمریکا و غرب اروپا ۵ یا بیشتر به میلیون نفر است که نشان از فقر کشور در این حوزه است.

شکل ۱. توزیع دستگاه PET در جهان

مزیت روش تصویربرداری PET نسبت به سایر روش‌ها عبارت است از:

– ارائه تصویر از عملکرد(function) بخش‌های مختلف بدن و امکان دستیابی به اطلاعات متابولیکی و شیمیایی بدن

– امکان تشخیص نواحی سرطانی و بدخیم در بافت‌های سلولی

– امکان تشخیص و ردیابی ناهنجاری‌ها در فعالیت‌های سلولی پیش از آنکه تغییراتی در آناتومی اعضا بصورت محسوس ایجاد کنند.

در حال حاضر، ۲ دستگاه PET در تهران وجود دارد که در بیمارستان‌های دانشوری و دکتر شریعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

نکته‌ای که در مورد این دستگاه باید گفت، این است که نیمه‌عمر رادیوداروی مورد استفاده در آن بسیار پایین است (حدود ۱۱۰ دقیقه) و لذا باید محل تولید رادیودارو همان بیمارستان باشد. از این جهت، رادیوداروی دستگاه PET بیمارستان دانشوری در محل بیمارستان و رادیوداروی بیمارستان شریعتی توسط بیمارستان دانشوری و سازمان انرژی اتمی تولید می­‌شود.

شکل ۲. دستگاه PET

قیمت دستگاه PET حدود دو میلیون دلار است و عدم ساخت آن در کشور به مسائل الکترونیکی مانند ساخت مدارهای هم‌زمانی برمی­‌گردد و نه مسائل هسته‌­ای؛ زیرا رادیوداروهای آن به راحتی در داخل کشور تولید می­‌شود. و حتی با کمی تدبیر، امکان واردات سنسورهای آن وجود دارد. با این وجود، به دلیل دقت خوب این دستگاه به خصوص در هنگام ترکیب با سی‌تی‌اسکن، امکان خوبی برای تشخیص بیماری‌های صعب‌العلاج در کشور فراهم می­‌آورد. از این رو، لازم است برای تجهیز بیمارستان‌های هسته‌­ای کشور، به خصوص بیمارستان‌های در حال ساخت، مثل بیمارستان هسته‌­ای در بوستان ولایت، اقدامات لازم از طرف دولت و سازمان انرژی اتمی صورت گیرد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *