مبارزه با آفات کشاورزی به کمک فناوری هسته‌­ای

مبارزه با آفات کشاورزی به کمک فناوری هسته‌­ای

بر اساس آمار FAO (سازمان خواربار و کشاورزی سازمان ملل متحد)، در بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۲ حدود ۸۷۰ میلیون نفر یعنی یک‌هشتم مردم جهان دچار سوءتغذیه بودند؛ از این میزان، ۸۵۲ میلیون نفر در کشورهای در حال توسعه زندگی می­‌کردند که حدود ۱۵ درصد از جمعیت این کشورها را تشکیل می‌دادند.

این در حالی است که ۳۰ تا ۴۰ درصد از محصولات کشاورزی در چرخه تولید تا مصرف تلف می­‌شود که دلیل ۸ تا ۲۰ درصد از آن حشرات و آفات است. از طرف دیگر، تا سال ۲۰۵۰ میلادی، نیاز انسان به غذا به دلیل افزایش جمعیت تا حدود ۷۰ درصد افزایش پیدا خواهد کرد. لذا جلوگیری از تلفات، به خصوص در بخش آفات، از مهم‌ترین چالشهای بخش کشاورزی در دنیا است.

از مهم‌ترین و جدیدترین روش‌ها برای مبارزه با آفات، عقیم‌سازی آن‌ها با استفاده از پرتودهی است. در این روش، با استفاده از دز مشخص از پرتوهای رادیواکتیو به حشرات مضر نر پرتودهی شده و بدون ایجاد نقص خاصی در ظاهر آن‌ها عقیم می­‌شوند؛ به این معنی آن‌ها جفت‌گیری و تخم‌گذاری هم می­‌کنند، اما به دلیل پرتوهای تابیده شده، تخم باز نمی­‌شود. به این ترتیب، قابلیت تکثیر نسل را از دست می­‌دهند و رفته‌رفته از جمعیت آن‌ها کاسته می­‌شود. در این روش، از هیچ‌گونه سم‌پاشی استفاده نمی­‌شود و حشرات به طور مستقیم مورد هدف قرار می­‌گیرند.

سالانه ۲۰ میلیون تن سم برای مبارزه با آفات در کشور استفاده می­‌شود که عواقب ناگواری مانند بیماری‌های سرطانی، پارکینسون و مسمومیت را در پی دارد و از کیفیت محصولات نیز می­‌کاهد؛ اما در صورت استفاده از روش عقیم‌سازی هیچ‌گونه آسیبی به محصول و طبیعت نمی­‌رسد.

تجربه‌های موفقی در زمینه مبارزه با آفات با روش عقیم‌سازی در کشور انجام گرفته که یکی از آن‌ها، مبارزه با آفت کرم گلوگاه بوده است؛ این آفات سالانه به ۶۰۰ هزار تن انار در کشور آسیب می‌­رساند که ارزش ریالی آن، حدود ۵۰۰ میلیارد تومان است. این طرح مراحل آزمایشی را با موفقیت طی کرده و اکنون در حال استفاده در باغات ساوه و اغدا و مهریز یزد است. در صورت تامین هزینه مورد نیاز -که حدود یک میلیارد تومان است- می­‌توان با این روش، باغات انار کل کشور را پوشش داد.

اما ایران تنها کشور دارای این تکنولوژی نیست؛ بلکه این روش به وفور در نقاط مختلف دنیا مورد استفاده قرار گرفته است. به طور مثال، حشره Medfly در کشورهای لیبی، الجزایر، مراکش و تونس ۶۰ تا ۹۰ میلیون دلار خسارت به کشاورزی و ۷ تا ۱۰ میلیون دلار هزینه حشره‌کش در پی داشته است؛ اما همین حشره در کشورهای مکزیک و شیلی و بخشی از گواتمالا با روش عقیم‌سازی کنترل شده است. پشه تسه‌تسه نیز از جمله حشراتی است که در منطقه صحرای آفریقا خسارتی حدود ۴٫۷۵ میلیارد دلار به کشاورزی وارد کرده و جان ۶۰ میلیون نفر را تهدید می­‌کند. این پشه با استفاده از روش عقیم‌سازی تا حدودی کنترل شده است، به طوری که در اتیوپی کاهش ۹۰ درصدی داشته و در جزیره زنیبار ریشه‌کن شده است.

 

شکل ۱. آفت کرم گلوگاه

هرچند امکان استفاده از روش عقیم‌سازی برای تمام آفات امکان‌پذیر نیست، اما از تمام ظرفیت‌های این روش نیز استفاده نشده است و همچنان از این روش به عنوان مهم‌ترین و جدی‌ترین روش برای مبارزه با آفات برای تامین غذای آینده بشر یاد می­‌شود.

توجه بیشتر به روش عقیم‌سازی در جهاد کشاورزی و دیگر سازمان‌های مربوط می‌­تواند حاشیه امنی برای محصولات کشاورزی کشور به وجود بیاورد و در کنار آن، ارزآوری و افزایش بازدهی در کشاورزی را در پی داشته باشد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *