کاهش صادرات میعانات گازی تهدیدی برای تولیدگازطبیعی

 طی ماههای اخیر صادرات میعانات گازی کشور کاهش یافته است؛ به طوری‌که بر اساس آمار گمرک ایران در ۴ ماهه نخست امسال صادرات میعانات گازی نسبت به مدت مشابه سال قبل نزدیک به ۴۰ درصد کاهش داشته است. همچنین کشور کره‌جنوبی به عنوان یکی از بزرگترین واردکنندگان میعانات گازی ایران در ۴ ماه اخیر واردات خود از ایران را به صفر رسانده است (شکل ۱).

این مشکل در دوره قبلی تحریم‌ها نیز برای ایران به وجود آمد و میعانات گازی استخراج شده چندین ماه روی کشتی‌ها ذخیره شده بود که این امر هزینه‌های زیادی را به کشور تحمیل کرد. در توضیح این فرآورده گازی باید گفت میعانات گازی ماده‌ای است که همراه با گاز از میادین گازی استخراج می‌شود. بنابراین اگر به دلایلی قرار باشد که تولید میعانات کاهش یابد طبیعتا تولید گاز طبیعی نیز کاهش خواهد یافت.

در ماه‌های اخیر خبرهایی مبنی بر ذخیره‌سازی میعانات روی دریا وجود داشت، گفت: این راهکار نمی‌تواند در بلندمدت به عنوان راهکار اصلی استفاده شود. اگر مسئولین نتوانند راهی برای این مشکل پیدا کنند به نظر می‌رسد که تولید گاز طبیعی طبق برنامه‌های تعیین‌شده پیش نخواهد رفت. بنابراین با رشد مصرف گاز در سال‌های آتی، کاهش تولید می‌تواند منجر به کمبود گاز مخصوصا در فصل زمستان شود.

شکل ۱- واردات میعانات گازی کره‌جنوبی از کشورهای مختلف از ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ (واحد: هزار بشکه روزانه). منبع: اداره اطلاعات انرژی آمریکا

در سال‌های اخیر با افزایش تولید گاز مشکلات سال‌های دورتر برای قطعی گاز به حداقل رسیده بود، به نظر می‌رسد این مشکل قدیمی احتمالا دوباره آشکار خواهد شد. کمبود گاز در زمستان ابتدا به معنی قطع گاز صنایع و نیروگاه‌ها و سپس قطع گاز در بخش خانگی خواهد بود که مشکلات فراوانی را به همراه دارد. مشکلاتی که در تابستان گذشته در مورد برق به وجود آمد و خاموشی‌های پیاپی به مشکل اصلی کشور تبدیل شد. بنابراین مسئولین مربوطه باید برای مقابله با این مشکل هرچه زودتر اقدام کنند.

یکی از راهکارهای این مشکل افزایش ظرفیت پالایشی میعانات گازی در داخل کشور است، چندی پیش خبری مبنی بر ساخت چهارمین فاز توسعه پالایشگاه ستاره خلیج فارس منتشر شد. با تعریف این پروژه جدید عملا روزانه معادل ۱۲۰ هزار بشکه در روز به ظرفیت پالایشی میعانات گازی در کشور اضافه خواهد شد. در شرایط فعلی با بهره برداری از دو فاز پالایشگاه ستاره خلیج فارس با ظرفیت ۲۴۰ هزار بشکه در روز و پیش بینی راه اندازی سومین فاز این پالایشگاه تا چند هفته آینده، میزان مصرف میعانات گازی در پالایشگاه ستاره خلیج فارس به ۳۶۰ هزار بشکه در روز افزایش می یابد. با آغاز برنامه‌ریزی برای ساخت فاز چهارم توسعه پالایشگاه ستاره خلیج فارس در کنار ساخت بزرگترین پالایشگاه میعانات گازی جهان با ظرفیت نزدیک به ۵۰۰ هزار بشکه در روز، گام محکمی برای مقابله با تحریم‌های فروش میعانات گازی برداشته می‌شود اما این امر مشکل فروش میعانات گازی را به طور کامل حل نخواهد کرد.

راهکار دیگری که در این زمینه وجود دارد، بهینه‌سازی مصرف انرژی در کشور است؛ مخصوصا کاهش مصرف انرژی در بخش خانگی و تجاری که در زمستان سبب افزایش مصرف گاز و در تابستان سبب افزایش مصرف برق کشور می‌شود. این در حالی است که بیش از نیمی از مصرف گاز در زمستان در بخش خانگی و تجاری مصرف می‌شود.

محدود به توصیه نمانیم/لزوم اقدام و عمل

هفته گذشته اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهوری در بخشنامه‌ای خطاب به وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها، موسسات و شرکت‌های دولتی، نهادهای انقلاب اسلامی، نیروهای مسلح و استانداری‌ها، بر لزوم مصرف بهینه و ایمن گاز طبیعی تاکید کرد و به این منظور نکاتی را یادآور شد:

الف – رعایت دمای ۱۸ تا ۲۱ درجه سانتی‌گراد در فضاهای داخلی و بسته و دمای ۱۸ درجه سانتی‌گراد در راهروها و فضاهای عمومی سرپوشیده.

ب – روشن نمودن وسایل گرمایشی یک ساعت قبل از آغاز وقت اداری و خاموش نمودن آنها یک ساعت قبل از پایان وقت اداری.

پ – خاموش نمودن وسایل گرمایشی در روزهای تعطیل.

ت – استفاده از دستگاه‌های گازسوز استاندارد با برچسب انرژی بالا (A و B).

این بخشنامه را می‌توان اقدام مثبتی برای شروع روند بهینه‌سازی در کشور دانست ولی قطعا فقط این اقدام کافی نخواهد بود. با اقدامات متناسب و برنامه‌ریزی شده در این بخش می‌توان تا حد خوبی مصرف انرژی را کاهش داد تا در صورت کاهش ظرفیت تولید گاز، از وقوع یک چالش جدید جلوگیری شود.

اشتراک گذاری
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *